Pregled stanja pred operaciju

Snage NOVJ iskoristile su vojnicke posledice problema pred koje je nemacku komandu stavila kapitulacija Italije 8. septembra 1943. Ovaj dogadjaj izazvao je takodje i talas borbenog entuzijazma u narodu, što je dovelo do masovnog priliva novih boraca u jedinice NOVJ.

Krajem septembra i pocetkom oktobra jedinice Druge proleterske divizije razbile su lokalne snage cetnika i muslimanske milicije u Sandzaku i severnoj Crnoj Gori, prinudivši italijanske jedinice da predju na njihovu stranu. Tako je nastala prostrana slobodna teritorija koja je ukljucivala Focu, Pljevlja, Prijepolje, Novu Varoš, Berane, Bijelo Polje i Andrijevicu.

U tom periodu jedinice novoosnovanog Treceg korpusa NOVJ uspešno su okoncale Prvu tuzlansku operaciju protiv snaga NDH i Nemaca. Operacija je okoncana posedanjem Tuzle, Zvornika, Bijeljine, Bosanskog Šamca, Gradacca i veceg broja manjih mesta.

U istom periodu Mihailovic je izvršio koncentraciju svojih snaga i otpoceo nastupanje iz Srbije u istocnu Bosnu. Snage JVuO su potisle nemacko-domobranske snage, zaposele Višegrad i nastavile nastupanje prema Rogatici. Na ovaj prodor Vrhovni štab NOVJ reagovao je angazovanjem Pete krajiške divizije iz centralne Bosne koja je potisla cetnike, zaposela Višegrad i Priboj i nastavila pritisak prema Uzicu.

Na taj nacin stvorena je prostrana i povezana slobodna teritorija pod kontrolom NOVJ od reke Save do Prokletija. U toj oblasti popunjavane su jedinice i nastajale nove, nastali su organi vlasti i vršena je propaganda u narodu.

Za nemacke snage na Balkanu ova slobodna teritorija predstavljala je bitan problem zbog svoje velicine, pritiska koji su jedinice sa te teritorije vršile na saobracaj u dolini Bosne, kao i zbog opasnosti da posluzi kao osnovica za prodor u pravcu Jadrana i u pravcu vitalnih saobracajnica u dolini Morave. Usled nedostatka raspolozivih snaga, tokom novembra 1943. godine Nemci su bili u stanju da preduzmu samo jednu ogranicenu operaciju kojom su ovladali Zvornikom i Tuzlom (11. novembra), radi stvatranja povoljnije operacijske osnovice. Sabiranje snaga za obuhvatnu operaciju okoncano je prvih dana decembra 1943. godine.

Login to your account below

Fill the forms bellow to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.