Prvi kilovati iz klisure Uvca osvetleli su Beograd: Pre 60 godina potekla struja iz HE “Bistrica”, tada najveće centrale u Srbiji

Podeli vest:

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Prvi kilovati iz klisure Uvca osvetleli su Beograd: Pre 60 godina potekla struja iz HE “Bistrica”, tada najveće centrale u Srbiji
Grad PrijepoljeGrad PrijepoljeGrad Prijepolje
MARKETING

Nova Varoš – Prvi agregat u Hidroelektrani “Bistrica”, u novovaroškom selu po kome je dobila ime, pušten je u rad pre šest decenija – 23. januara 1960. godine. Sa turbine prvenca na Uvcu struja je potekla – pravo za Beograd.

Hidroelektrana “Bistrica” počela s radom 1960. godine

Već u julu iste godine u mrežu dalekovoda uključen je i drugi
agregat HE “Bistrica”, tada najveće centrale u Srbiji, sa snagom od 104
megavata.

A KOJU godinu iza Drugog svetskog rata u beogradskom
“Energoprojektu” započela je izrada planova za energetski sistem na
Uvcu, desnoj i najvećoj pritoci Lima. Hroničari na stranicama
monografije “Limske hidroelektrane” dr Slobodana Ristanovića, beleže da
su pripremni radovi počeli 1952. godine, kada ovamo stižu prvi
inženjeri, pa je formirano pet gradilišta u dužini od 20 kilometara. U
klisuri Uvca, vekovima dubljenoj, bitku za kroćenje reke, najpre u
Radoinji, pa u Kokinom Brodu, započeli su već prekaljeni neimari
“Tunelogradnje” i Hidrotehnike”.

U najvećem neimarskom poduhvatu u ovom delu Srbije, u maticu reke pobijena je i treća brana – na Rastokama je pre četiri decenije počela s radom “HE “Uvac”. Izmenjen je zemljopis Starog Vlaha, gotovo u potpunosti je iskorišćen energetski potencijal i sa geografskih karti nestala je reka, koja izvire na padinama Ozrena i kupi vodu Peštera, Javora, Zlatara, Murtenice…

U Kokinom Brodu je zemljana brana i Zlatarsko jezero Foto Arhiva LHE

Tri jezera u srednjem i gornjem toku Uvca podelila su opštinu Nova Varoš na dva dela, odsekla sela, pod vodom su ostale ćuprije, lepota brzaka i virova, ognjišta, imanja, izvori, putevi, groblja, zavičajne uspomene… Istina, kilovati su uveliko pomogli gradnju puteva i objekata u gradu, ali meštani očekuju da opština, “bogati siromah”, od proizvedene struje ne dobija samo mrvice, kao i da uskoro počne najavljeno podmlađivanje turbina.

Tri centrale na Uvcu i HE “Potpeć” na Limu, sada u sastavu
Drinsko-limskog ogranka EPS-a, za šest decenija proizvele su 35 miliona
megavat-časova struje, a jubilej će biti obeležen na jesen.

– Grupa Novovarošana pokrenula je inicijativu da se ispred upravne zgrade “Limskih HE” podigne spomen-obeležje “Oni su odanili noć”. Zaslužili su ga troje najistaknutijih pregaoca u razvoju elektroenergetskih postrojenja, a pre svih Milunka Mila Borisavljević (1903-1980), novovaroška snajka iz Čačka, koja je 1934. godine na rečici u Draževićima napravila prvu malu hidrocentralu i pilanu i tada siromašnoj Novoj Varoši podarila prvo osvetljenje i prvu industriju.

Pantelija Panta Jakovljević (1913-1990), direktor gradnje HE sistema Kokin Brod – Bistrica, nakon uspešno završenih radova, premešten je na HE “Đerdap”.

Dugogodišnji direktor “Limskih HE” Tihomir Tiko Ljujić (1930-2004), dao je veliki doprinos razvoju i elektroprivrede i čitave opštine – ističe Milan Bjelić, svojevremeno rukovodilac u “LHE”.

KIČMA STAROG VLAHA

Uvac je kičma Starog Vlaha, reka graničarka, koja je delila župe, carevina i države. Reka svedok umeća neimara ćuprija, preko kojih su prelazili trgovački karavani i kiridžije, grabile vojske, jezdili konjanici, kradimice brodili uhode i begunci, provodadžije i prosci… Svedok zbegova i seoba, ugaraka i plamena buna.

TUNEL

Voda na turbine HE “Bistrica” 36 kubnih metara vode u sekundi stiže iz Radoinjskog jezera tunelom dugim 8.026 metara. Gradnjom tunela, reci Uvac, dugoj 115 kilometara, skraćen je i promenjen tok, pa za oko 30 kilometara bliže utiče u Lim.

Novosti D.Gagričić

The post Prvi kilovati iz klisure Uvca osvetleli su Beograd: Pre 60 godina potekla struja iz HE “Bistrica”, tada najveće centrale u Srbiji appeared first on PPmedia.

MARKETING

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici.

Podeli vest:

Facebook
Twitter
WhatsApp
Email

POVEZANE VESTI

Grad Prijepolje

Sajt Grad Prijepolje (www.gradprijepolje.com) je sa preko 4.300 (unikatnih) poseta na dnevnom nivou (32.000 pregleda dnevno) ubedljivo najposećeniji informativni internet portal u Prijepolju i okolini, postoji od 2004. godine i svojom uređivačkom politikom uživa veliki kredibilitet kod posetioca.

Istražite Prijepolje

Grad Prijepolje

Grad Prijepolje se nalazi u jugozapadnom delu Srbije na tromeđi Bosne...

Prijepolje kroz vrijeme

To je u stara vremena bio veliki šeher. Kad je Osvajač...

Istorija Prijepolja

Na prostoru Prijepolja postoje ostaci ljudskog stanovanja još iz praistorijskog oba...

Kulturno istorijski spomenici

Ibrahim – pašina džamija je najstarija džamija u Prijepolju. Prvi put...

Most sultana Mehmeda Fatiha

Prvi pomeni mosta na Limu datiraju kada i o Prijepolju, jer...

Kanjon Mileševke

Klisure reka Lima i Mileševke, koja se uliva u Lim kod...

Reka Lim

Reka Lim Prijepolje jedna od najlepših reka Srbije. Izvire iz Plavskog...

Sahat Kula

Sahat-kula u Prijepolju je izgrađena u 16. veku. Prepoznatljiva je kao...

Ibrahim – pašina džamija

Ibrahim-pašina džamija je najstarija džamija u Prijepolju, prvi put se pominje...

Manastir Mileševa

Manastir Mileševa je srpski srednjovekovni manastir. Nalazi se na šestom kilometru...

Sopotnica

Sopotnica se nalazi u jugozapadnom delu Srbije, nedaleko od Prijepolja, na...

Kuća Jusufagića

Kuća Jusufagića predstavlja tipičnu begovsku kuću ovih prostora. Građena je na...

Park narodnih heroja

Park pored reke Mileševke u Vakufu, nazvan je Park narodnih heroja...

Rimska nekropola Kolovrat

Kolovrat je naselje i nekropola na ušću Seljašnice u Lim, kod...

Kompleks “Boško Buha”

Memorijalni kompleks „Boško Buha“ se nalazi u selu Jabuka, kod Prijepolja...

Prijepolje na društvenim mrežama

MARKETING
Grad PrijepoljeGrad PrijepoljeGrad Prijepolje
MARKETING